terugSpeciaal voor de gelegenheid had initiatiefnemer Sander Bosman de voormalige kalverstal van het gangbare melkveebedrijf van Pieter Brouwer, omgebouwd tot een aangename en inspirerende ontmoetingsruimte. Hier kwamen landbouwprofessionals, bestuurders, adviseurs en andere betrokkenen samen om kennis op te doen en ideeën uit te wisselen.
Een warm welkom en duidelijke urgentie
Dagvoorzitter Ron König, burgemeester van Deventer, opende de bijeenkomst. In zijn welkomstwoord benadrukte hij het belang van de Klimaatboerderij én het lef van de initiatiefnemers om zo ver vooruit te durven kijken. De periode 2050–2100 wordt er één waarin klimaatverandering steeds meer invloed krijgt op onze leefomgeving, waterhuishouding en landbouwsystemen.
König gaf aan het juist nú belangrijk is om te experimenteren met klimaatadaptieve oplossingen.
Inzicht in het klimaat van de toekomst
Daarna volgde een uitgebreide presentatie van weerkundige Reinier van den Berg. Met indringende grafieken, beelden en praktijkvoorbeelden schetste hij een confronterend beeld van de verwachte klimaatontwikkelingen. Het grootste deel van zijn verhaal was confronterend door de harde data over opwarming en extreem weer.
Van den Berg liet zien dat een minimale opwarming van +2,5 graden enorme gevolgen heeft voor onze regio. We krijgen veel vaker te maken met hitte, piekbuien en langdurige droogte, wat grote impact heeft op landbouw- en watersystemen.
Deze inzichten laten zien dat volgens hem de urgentie van initiatieven zoals de Klimaatboerderij meer dan noodzakelijk zijn.
Waterbeheer onder druk
Na de pauze nam Mariken Fellingen, Opgavemanager Transitie Landelijk Gebied bij Waterschap Vallei & Veluwe, de deelnemers mee in de veranderde wateropgaven. “Waar voorheen de nadruk lag op het afvoeren van water, moeten nu meer gaan denken in het vasthouden van water. Dat vraagt in een andere inrichting van bodem- en watersystemen. Dat zorgt voor veranderingen bij zowel landeigenaren als het waterschap.’’
Ze benadrukte dat de transitie in het landelijk gebied onvermijdelijk is om toekomstbestendig te blijven. Mariken sloot af met de zin ‘Als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg.’
Hydroloog Harmen van de Werfhorst vervolgde met een blik op het lokale watersysteem. Hij liet zien hoe extreme weersomstandigheden het systeem onder druk zetten en welke maatregelen nodig zijn om landbouwgebieden minder kwetsbaar te maken. Zijn toelichting maakte duidelijk dat slim waterbeheer een van de grootste opgaven voor de komende decennia wordt.
Het laatste inhoudelijk onderdeel werd geleid Robert Levöleger, voorzitter Bedrijvenkring Apeldoorn en ambassadeur van de Klimaatboerderij. Hij ging in gesprek met de initiatiefnemers Sander Bosman en Pieter Brouwer. Zij lichtten een reeks van innovatieve experimenten toe, die ze de komende jaren verder gaan onderzoeken:
- Waterbatterij
- Rabatten 3.0
- Oeverbosbuffers
- Water zuiveren & vasthouden
- Complex agroforestry-systeem
Of alle vijf experimenten daadwerkelijk worden uitgevoerd is nog de vraag. Vooraf zullen er allerlei studies plaatsvinden over de haalbaarheid van deze experimenten in de praktijk. Hierbij wordt rekening gehouden met de wensen vanuit de omgeving. Deze experimenten dienen als proeftuin voor nieuwe manieren van landbouw die beter bestand zijn tegen klimaatveranderingen en schommelingen in waterbeschikbaarheid.
Meer over dit project
“Binnen het programma Vitaal Landelijk gebied experimenteren we samen met de Klimaatboerderij aan een toekomst waarin bodem en water sturend zijn. Zo bouwen we aan een leefbaar landelijk gebied met een hoge landschappelijke kwaliteit en een duurzaam voedselsysteem, gekoppeld aan een landbouw die ook op een langtermijnperspectief biedt.” zegt Monique Loeters, programmamanager Vitaal Landelijk Gebied Regio Stedendriehoek.
We willen studenten, beleidsmakers en boeren hiernaartoe halen om te laten zien wat we doen. Onze oproep: kom kijken, schiet op onze ideeën en praat over wat werkt en wat niet. En ook over hoe we wet- en regelgeving al kunnen aanpassen, zodat slimme oplossingen snel gerealiseerd kunnen worden. Er liggen veel kansen die we –door goede samenwerking en daadkracht kunnen verzilveren.
Meer weten?
Neem contact op met Sander Bosman van Pro Habitus (info@prohabitus.nl).
De Klimaatboerderij wordt mede mogelijk gemaakt door de Regio Deal “Sterk in 3D” van de Stedendriehoek. De komende jaren vormt het een belangrijke plek voor kennisdeling, experimenten en innovatie op het snijvlak van landbouw en klimaatadaptatie.