Kruidenrijk grasland is grasland waarin naast gras ook verschillende kruiden en klavers groeien. Denk aan soorten als weegbree, cichorei en rode klaver. Deze planten zorgen samen voor meer variatie in de bodem en in het rantsoen.
Die variatie heeft duidelijke voordelen:
- Diepere beworteling → kruiden halen water en voedingsstoffen uit diepere lagen
- Betere droogteresistentie → grasland blijft langer groen in droge periodes
- Minder kunstmest nodig → klavers binden stikstof uit de lucht
- Gezonder voer → meer mineralen en smakelijkheid voor het vee

De praktijk
Voor veel agrarische ondernemers is de belangrijkste vraag: wat levert het concreet op? Uit praktijkervaringen blijkt dat kruidenrijk grasland vooral helpt bij droogte, omdat percelen langer productief blijven als het langere tijd droog is. Daarnaast verbetert de bodemstructuur door de diepere beworteling van kruiden, wat zorgt voor minder verdichting en een betere benutting van water en voedingsstoffen. Tegelijkertijd kan het leiden tot lagere kosten, omdat je minder afhankelijk wordt van kunstmest en krachtvoer. Melkveehouders die hiermee werken, merken dat hun percelen in droge zomers langer doorgroeien. Dat geeft rust in de bedrijfsvoering en vermindert de noodzaak om bij te sturen met extra voer.
Veel agrarische ondernemers die willen starten met kruidenrijk grasland vragen zich af hoe ze dat het beste kunnen aanpakken. De praktijk laat zien dat een stapsgewijze aanpak goed werkt. Begin bijvoorbeeld met een proefperceel om ervaring op te doen. Kies daarbij een mengsel dat past bij jouw grondsoort en bedrijfsvoering. Let ook op het juiste inzaaimoment, zodat de kruiden zich goed kunnen ontwikkelen. In het beheer zijn vaak maar kleine aanpassingen nodig, zoals iets anders omgaan met bemesting en maaien. Het hoeft dus niet ingewikkeld te zijn, maar het vraagt wel een andere manier van kijken naar graslandbeheer.
Om de overstap makkelijker te maken, is er de 1001ha-actie. Deze actie helpt agrarische ondernemers om kruidenrijk grasland aan te leggen, met praktische ondersteuning en vaak een financiële bijdrage.
Het doel is om in Nederland grootschalig meer kruidenrijk grasland te realiseren. Daarmee wordt gewerkt aan:
- sterkere bodems
- meer biodiversiteit
- toekomstbestendige landbouw